Νεολιθικός οικισμός Αγγελοχωρίου

Η τούμπα στο Αγγελοχώρι βρίσκεται 1,5 χλμ. Β-ΒΑ του ομώνυμου οικισμού, έχει έκταση 14 στρέμματα -η περίμετρός της είναι 333 μ.- από τα οποία ουσιαστικά έχουν απομείνει 7 στρέμματα περίπου. Αν και ο χώρος αποτελούσε δημόσια έκταση, οι κατά καιρούς επεμβάσεις ήταν μεγάλες με αποτέλεσμα να έχει ισοπεδωθεί η μισή περίπου έκταση της τούμπας. Μεγάλοι λάκκοι, έργο των αρχαιοκάπηλων, έχουν ανοιχτεί στη μια πλευρά της, όπως και σε ένα σημείο της κορυφής της. Η ανασκαφή, που διεξάγεται από το 1994, έφερε στο φως επάλληλες οικοδομικές φάσεις, οι οποίες χρονολογούνται στο B΄ μισό της 2ης χιλιετίας π.Χ. Οι κύριες φάσεις του οικισμού είναι δύο. Η παλιότερη καταστράφηκε από φωτιά, με αποτέλεσμα τα ελάχιστα σωζόμενα αρχιτεκτονικά κατάλοιπα να καλυφθούν από ένα παχύ στρώμα άμμου που εκτείνεται σε όλη την τούμπα. Η δεύτερη φάση του οικισμού, που φαίνεται ότι έχει μακρά διάρκεια ζωής και περιλαμβάνει μια σειρά επισκευαστικών υπο-φάσεων, έχει ερευνηθεί καλύτερα από την πρώτη κυρίως στην κορυφή και σε δύο πλαγιές της τούμπας. Τα αρχιτεκτονικά κατάλοιπα συνίστανται σε συντρίμμια από πηλόχτιστους τοίχους, τμήματα της πήλινης επίσης ανωδομής αλλά και εστίες, δάπεδα, τροφοπαρασκευαστικές κατασκευές.

Ο κατοικημένος χώρος φαίνεται ότι ήταν οργανωμένος μέσα στα όρια της τούμπας, περιβαλλόταν από άνδηρο και τα οικήματα διατάσσονταν κλιμακωτά από το άνδηρο προς την κορυφή, αφήνοντας ενδιάμεσα μικρούς ακατοίκητους χώρους. Τα άνδηρα αποτελούν το «σήμα κατατεθέν» της Ύστερης Εποχής του Χαλκού στη Μακεδονία και έχουν εντοπιστεί σε πολλές θέσεις.

Η στρωματογραφική έρευνα στο Αγγελοχώρι έδειξε ότι το άνδηρο, που ξεπερνούσε σε ύψος τα 4 μ., είχε «πατήσει» πάνω σε μια ξύλινη βάση, η οποία ίσως αποσκοπούσε στη μόνωση του ανδήρου από το νερό που βρισκόταν σε αυτό το βάθος. Πάνω από τα ξύλα είχαν στιβαχτεί στρώματα άμμου, ενώ ψηλότερα το άνδηρο ήταν κατασκευασμένο από πηλόχωμα και λίθους. Τα άνδηρα φαίνεται ότι ενίσχυαν την άμυνα του οικισμού και την προστασία του από εξωτερικούς κινδύνους, ενώ παράλληλα θα πρέπει να είχαν και χωροοργανωτική λειτουργία, αφού τα οικήματα διατάσσονταν κλιμακωτά με βάση τη θέση και την πορεία του ανδήρου. Στα υλικά κατάλοιπα της Ύστερης Εποχής του Χαλκού κυρίαρχη είναι, όπως πάντα, η παρουσία της κεραμικής με χαρακτηριστικότερες κατηγορίες διακόσμησης την αμαυρόχρωμη και την εγχάρακτη. Στο Αγγελοχώρι η κεραμική με αμαυρόχρωμη διακόσμηση εμφανίζεται σε πολύ μεγάλα ποσοστά και στις δύο κύριες φάσεις του οικισμού. Με αυτό τον τρόπο διακόσμησης κοσμούνται κυρίως αγγεία πόσης – φιάλες, πρόχοι, κανθαρόσχημα – αλλά και μεγαλύτερα αγγεία, όπως αμφορείς (Μερούσης & Στεφανή, 1997).

Όσον αφορά στην εγχάρακτη διακόσμηση στο Αγγελοχώρι απαντά συνήθως σε μικρά αγγεία, με πιο αγαπητό σχήμα τα κανθαροειδή. Η μυκηναϊκή και μυκηναΐζουσα κεραμική αντιπροσωπεύονται από μια ολιγάριθμη ομάδα οστράκων, τα οποία εμφανίζονται στη δεύτερη οικιστική φάση. Τα υπόλοιπα ευρήματα, εργαλεία, λίθινα και οστέινα, σφονδύλια και υφαντικά βάρη αποτελούν μάρτυρες των καθημερινών ασχολιών των κατοίκων. Η μελέτη του αρχαιοβοτανολογικού και του αρχαιοζωολογικού υλικού από την ανασκαφή του Αγγελοχωρίου έχει δείξει ότι οι κάτοικοι του οικισμού κατανάλωναν σιτάρι, κριθάρι, κεχρί, λαθούρι, μπιζέλι και σταφύλι, εξέτρεφαν βοοειδή, πρόβατα, αίγες, χοίρους, άλογα και όνους και κυνηγούσαν στα γύρω δάση άγρια θηράματα, όπως πλατάνια, ελάφια, ζαρκάδια, λαγούς, τα οποία πρόσφεραν στους κατοίκους όχι μόνο διατροφική ποικιλία αλλά και πρώτη ύλη για την κατασκευή εργαλείων. Τέλος, τα χάλκινα αντικείμενα – μια περόνη και μερικές λεπίδες – και τα ίχνη κοπής από μεταλλικά εργαλεία στο παλαιοζωολογικό υλικό φανερώνουν την έστω και περιορισμένη χρήση μεταλλικών εργαλείων στον οικισμό.

(Πηγή: Μερούσης Ν., &Στεφανή Λ., Οι προϊστορικές έρευνες στην Ημαθία: Οι ανασκαμμένοι οικισμοί, Β΄ μέρος, Αρχαιολογία και τέχνες 89, Δεκέμβριος 2003: http://www.archaiologia.gr/wp-content/uploads/2011/07/89-12.pdf)

Φόρμα Σχολίων

Plain text

  • Δεν επιτρέπονται ετικέτες HTML.
  • Διευθύνσεις ιστού και e-mail μετατρέπονται αυτόματα σε παραπομπές.
  • Αυτόματες αλλαγές γραμμών και παραγράφων.
CAPTCHA
This question is for testing whether or not you are a human visitor and to prevent automated spam submissions.
1 + 13 =

Solve this simple math problem and enter the result. E.g. for 1+3, enter 4.